Postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej

Pozbawienie władzy rodzicielskiej musi zostać poprzedzone stosownym postępowaniem przed sądem, który działa na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego- postępowania nieprocesowego. W przypadku postępowań o przywrócenie władzy rodzicielskiej obowiązują te same reguły postępowania.

W jaki sposób jest wszczynane postępowanie?

Sąd może wszcząć postępowanie:

-na wniosek w takim przypadku trzeba wnieść opłatę w wysokości 100 zł;

-z urzędu.

Gdzie złożyć wniosek, czyli jaki jest sąd właściwy do prowadzenia postępowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej?

Zgodnie z art. 569 k.p.c. sądem właściwym miejscowo jest sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy przedmiot postępowania, czyli dziecka. W przypadku, gdyby takiego miejsca nie udało się ustalić właściwy będzie sąd miejsca pobytu dziecka, natomiast gdy i tej przesłanki nie będzie, właściwym w sprawie jest Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy. Zwykle jednak ustalenie miejsca zamieszkania czy pobytu nie stanowi większej trudności i postępowanie toczy się przed sądem tam zlokalizowanym.

Jaki sąd wybrać? Okręgowy czy rejonowy?

Właściwym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich.

Jak wygląda tryb postępowania?

Sąd jest obowiązany przeprowadzić rozprawę przed rozstrzygnięciem ewentualnego pozbawienia władzy. A zatem wymaga to przeprowadzenia wszelkich dowodów w sprawie i stwierdzenia występowania ewentualnych przesłanek pozbawienia władzy rodzicielskiej (-trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej: nadużywanie władzy rodzicielskiej, rażące zaniedbywanie władzy rodzicielskiej, niewykorzystanie udzielonej przez sąd pomocy).

Jakie orzeczenie może zapaść w sprawie?

Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wyda orzeczenie w formie postanowienia, od którego stronom przysługuje apelacja. Sąd może orzec o: pozbawieniu/ewentualnie nie władzy rodzicielskiej, umorzyć postępowanie (np. w przypadku śmierci strony, która miała być pozbawiona władzy rodzicielskiej).

W przypadku przywrócenia władzy rodzicielskiej sąd wyda postanowienie o przywróceniu/ nie przywracaniu władzy rodzicielskiej.

Czy dziecko może być stroną postępowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej?

Małoletniemu dziecku nie przysługuje prawo do występowania w takim postępowaniu jako strona.

Czy dziecko może zabrać głos w postępowaniu?

Jednak nie oznacza to, że dziecku nie przysługuje prawo do wypowiedzenia się, bowiem niewątpliwie przedmiot postępowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej go dotyczy. Przed wydaniem postanowienia w takiej sprawie sąd powinien wysłuchać dziecko, stosownie do jego rozwoju umysłowego, stopnia dojrzałości i stanu zdrowia. Jednym z aktów prawnych dających taką możliwość jest konwencja o prawach dziecka (zwłaszcza jej art. 12).

Czy orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej jest od razu wykonalne?

Po wydaniu postanowienia w I instancji przysługuje od niego odwołanie w formie apelacji. Zatem postanowienie wydane przez sąd jest nieprawomocne, a z tego wynika, że nie istnieje możliwość jego wykonania. Tylko prawomocne orzeczenia podlegają wykonaniu. O skutkach prawomocności orzeczeń na przykładzie wyroku rozwodowego.

Istnieje możliwość wcześniejszego uregulowania kwestii władzy rodzicielskiej w drodze zabezpieczenia. (link do zabezpieczenia).

Gdzie i kiedy należy wnieść apelację od postanowienia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej?

Apelację wnosi się w terminie dwutygodniowym, liczonym od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Warto wiedzieć, że wcześniej, tj. najpóźniej 7 dni od dnia wydania postanowienia trzeba wystąpić o jego uzasadnienie, wnosząc jednocześnie stosowną opłatę na konto sądu (100 zł).

Apelację wnosi się do sądu okręgowego za pośrednictwem sądu rejonowego który wydał wyrok wraz z opłatą w wysokości 100 zł, chyba, że wcześniej wniosło się o uzasadnienie wyroku, wtedy opłata od uzasadnienia zostanie zaliczona na poczet opłaty od apelacji.

W jakich innych postępowaniach sąd może wydać postanowienie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej?

W przypadku samodzielnego postępowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej właściwym jest tryb opisany powyżej. Są jednak przypadki, gdy nie potrzeba zgłaszania wniosku o wytaczanie odrębnego postępowania, należą do nich:

-o rozwód;

-o separację;

-o unieważnienie małżeństwa.

Czy w postępowaniu można pozbawić władzy rodzicielskiej tylko jednego z rodziców?

Tak, nie ma przeszkód by w toku postępowania była rozpatrywana sprawa tylko jednego z rodziców, oczywiście jeśli tylko jednego z rodziców dotyczy kwestia istnienia, bądź też nie przesłanek do orzeczenia pozbawienia władzy rodzicielskiej.

Zachęcam do zapoznania się z innymi artykułami na temat prawa rodzinnego:

Zakaz kontaktów z dziećmi– najszersza ingerencja sądu w relacje rodzic-dziecko

Nierówne udziały w majątku wspólnym– czy i kiedy mogą zostać orzeczone przez sąd przy podziale majątku wspólnego

Zawieszenie władzy rodzicielskiej– czym jest i czy w przypadku, gdy rodzice wyjeżdżają na dłuższy prac sąd może zawiesić władzę rodzicielską

Alimenty na byłego małżonka– kiedy sąd może orzec o obowiązku alimentacji i czy znaczenie ma fakt winy przy orzeczeniu o rozwodzie

Alimenty do kiedy należy je płacić? czy obowiązek alimentacyjny trwa do uzyskania pełnoletniości przez dziecko, jak długo trzeba płacić?

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Łukasz Markiewicz

Łukasz Markiewicz

Jestem radcą prawnym, który posiada wieloletnie doświadczenie pracy w zawodzie. Chętnie dzielę się swoją wiedzą na różne tematy związane z prawem. Staram się również uświadamiać innych o tym, jak ważna jest znajomość prawa.

Zostaw komentarz

Ostatnie posty

Odwiedź mojego Facebooka

Kategorie